pexels-photo-266094

Εγκυμοσύνη σε γυναίκες με γνωστό καρδιολογικό ιστορικό

Γνωρίστε τους κινδύνους και πώς να βοηθήσετε στην πρόληψη επιπλοκών.

 Πώς επηρεάζει η εγκυμοσύνη την καρδιά;

Η εγκυμοσύνη στρεσάρει  την καρδιά και το κυκλοφορικό σύστημα. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο όγκος του αίματος αυξάνεται κατά 30 με 50 τοις εκατό για να θρέψει το αναπτυσσόμενο μωρό σας, η καρδιά σας αντλεί περισσότερο αίμα κάθε λεπτό και ο καρδιακός σας ρυθμός αυξάνεται.

Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός αυξάνουν τον φόρτο εργασίας της καρδιάς σας. Κατά τη διάρκεια του τοκετού- ειδικά όταν εξωθείτε – θα έχετε απότομες αλλαγές στη ροή και πίεση του αίματος. Χρειάζονται αρκετές εβδομάδες μετά τον τοκετό  για να επιστρέψει η καρδιά στην κατάσταση  που ήταν πριν να μείνετε έγκυος.

Γνωρίστε τους κινδύνους και πώς να βοηθήσετε στην πρόληψη επιπλοκών.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι;

Οι κίνδυνοι εξαρτώνται από τη φύση και τη σοβαρότητα της καρδιακής σας πάθησης. Για παράδειγμα:

  • Αρρυθμίες: Μικρές ανωμαλίες στον καρδιακό ρυθμό είναι συχνές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Δεν προκαλούν συνήθως ανησυχίες. Εάν χρειάζεστε θεραπεία για μια αρρυθμία, πιθανόν να σας χορηγηθεί φαρμακευτική αγωγή, όπως θα κάνατε αν δεν ήσαστε έγκυος.
  • Βαλβιδοπάθειες: Η ύπαρξη τεχνητής καρδιακής βαλβίδας ή γνωστές βαλβιδοπάθειες  μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο επιπλοκών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εάν οι βαλβίδες σας δεν λειτουργούν σωστά, μπορεί να έχετε πρόβλημα να αντεπεξέλθετε στην αυξημένη ροή αίματος που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Επιπλέον, οι τεχνητές ή μη φυσιολογικές βαλβίδες φέρουν αυξημένο κίνδυνο πιθανής απειλητικής για τη ζωή μόλυνσης της καρδιάς και των βαλβίδων της καρδιάς(ενδοκαρδίτιδα). Οι μηχανικές καρδιακές βαλβίδες δημιουργούν επίσης σοβαρούς κινδύνους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης λόγω της ανάγκης προσαρμογής της χρήσης των αντιπηκτικών φαρμάκων, των πιθανών κινδύνων για θρόμβωση αλλά και αιμορραγία .
  • Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια: Καθώς ο όγκος του αίματος αυξάνεται, η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να επιδεινωθεί.
  • Συγγενής καρδιοπάθεια: Αν γεννηθήκατε με πρόβλημα καρδιάς, το μωρό σας έχει μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξει κάποιο είδος καρδιοπάθειας. Μπορεί επίσης να είστε σε κίνδυνο για καρδιακά προβλήματα που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της πρόωρης γέννησης.

Υπάρχουν κάποιες καρδιακές παθήσεις που προκαλούν περισσότερες επιπλοκές από άλλες;

Ορισμένες καρδιακές παθήσεις, ιδίως η στένωση της μιτροειδούς βαλβίδας ή της αορτικής βαλβίδας, μπορούν να δημιουργήσουν κινδύνους για τη μητέρα ή το μωρό. Ανάλογα με τις περιστάσεις, μερικές καρδιακές παθήσεις απαιτούν θεραπείες – όπως η χειρουργική επέμβαση καρδιάς – πριν προσπαθήσετε να συλλάβετε.

Η εγκυμοσύνη δεν συνιστάται για γυναίκες που έχουν τη σπάνια συγγενή κατάσταση σύνδρομο Eisenmenger ή πνευμονική υπέρταση.

Τι γίνεται με τα φάρμακα;

Τα φάρμακα που λαμβάνετε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορούν να επηρεάσουν το μωρό σας. Συχνά όμως τα οφέλη υπερτερούν των κινδύνων. Εάν χρειάζεστε φάρμακο για την καρδιά σας, ο γιατρός σας θα συνταγογραφήσει το ασφαλέστερο φάρμακο στην πιο κατάλληλη δόση. Πάρτε το φάρμακο ακριβώς όπως συνταγογραφήθηκε. Μην σταματήσετε να παίρνετε το φάρμακο ή ρυθμίζετε μόνοι σας τη δόση.

Πώς πρέπει να προετοιμαστώ για την εγκυμοσύνη;

Πριν επιχειρήσετε να συλλάβετε, προγραμματίστε μια συνάντηση με τον καρδιολόγο σας και έναν μαιευτήρα που ειδικεύεται σε εγκυμοσύνες πολύ υψηλού κινδύνου .

Η ιατρική σας ομάδα θα αξιολογήσει πόσο καλά διαχειρίζεστε την κατάσταση της καρδιάς σας και θα εξετάσει τις αλλαγές θεραπείας που μπορεί να χρειαστείτε πριν να μείνετε έγκυος.

Ορισμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία καρδιακών παθήσεων δεν χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ο καρδιολόγος σας  μπορεί να προσαρμόσει τη δόση ή να υποκαταστήσει το φάρμακο  και να εξηγήσει τους κινδύνους που συνεπάγεται.

pexels-photo-208556

ΥΠΕΡΤΑΣΗ

     Η υψηλή αρτηριακή πίεση συχνά ονομάζεται «σιωπηλός δολοφόνος» επειδή συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης είναι πολύ σημαντική για όλους και ειδικά για τους καρδιοπαθείς. Για όσους έχουν ήδη καρδιακές παθήσεις, η υψηλή αρτηριακή πίεση αυξάνει τον κίνδυνο νέας καρδιακής προσβολής. Η υπέρταση αυξάνει επίσης τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας και νόσου των νεφρών.

         Η αρτηριακή πίεση θεωρείται υψηλή όταν παραμένει σε επίπεδα  πάνω από 140/90mmHg  (14/9) για μια χρονική περίοδο. Ωστόσο, εάν έχετε διαβήτη, είναι σημαντικό να διατηρήσετε την αρτηριακή σας πίεση κάτω από 130/80 mmHg (13/8). Όσοι είστε υπερτασικοί θα πρέπει να παίρνετε φάρμακα για την καλή ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και παράλληλα να αποφεύγετε το αλάτι.

pexels-photo

ΚΑΠΝΙΣΜΑ

     Εάν έχετε καρδιακή νόσο και συνεχίζετε να καπνίζετε, ο κίνδυνος νέας καρδιακής προσβολής είναι πολύ υψηλός. Το κάπνισμα επηρεάζει την καρδιά με πολλούς τρόπους. Η νικοτίνη του τσιγάρου προκαλεί αύξηση της αρτηριακής  πίεσης και των παλμών της καρδιάς και την αναγκάζει να εργάζεται πιο σκληρά ενώ το  μονοξείδιο του άνθρακα από το κάπνισμα μειώνει το οξυγόνο στο αίμα. 

                                    Δεν υπάρχει κανένας ασφαλής τρόπος για να καπνίζετε. 

     Τα τσιγάρα χαμηλής περιεκτικότητας σε πίσσα και νικοτίνη ή τα λιγότερα τσιγάρα την ημέρα δεν μειώνουν τον κίνδυνο  καρδιακής προσβολής. Η μόνη ασφαλής λύση είναι να μην καπνίζετε καθόλου.

    Τα καλά νέα είναι ότι η διακοπή του καπνίσματος θα μειώσει άμεσα και σημαντικά τον κίνδυνο περαιτέρω επιπλοκών της καρδιακής νόσου. Αν αντιμετωπίζετε δυσκολίες να κόψετε το κάπνισμα απευθυνθείτε σε Ιατρείο διακοπής καπνίσματος (ένα τέτοιο λειτουργεί στο νοσοκομείο μας). Με την κατάλληλη, εξατομικευμένη βοήθεια και υποστήριξη θα τα καταφέρετε.

medical-header

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

     Η γνώση του οικογενειακού ιστορικού υγείας είναι ένα από τα πρώτα βήματα που μπορείτε να κάνετε για να αποτρέψετε τις καρδιακές παθήσεις και τις καρδιακές επιπλοκές στο μέλλον.

     Ενημερώστε το γιατρό σας εάν οι γονείς, τα αδέρφια, τα παιδιά, οι παππούδες, οι γιαγιάδες, τα εγγόνια, οι θείες, οι θείοι, τα ανίψια σας είχαν συγκεκριμένες καρδιοπάθειες, συμπεριλαμβανομένων το έμφραγμα, την υψηλή χοληστερόλη στο αίμα, τη στηθάγχη (πόνος πίεσης ή συμπίεσης στο στήθος), τις αρρυθμίες  όπως η κολπική μαρμαρυγή, τις μυοκαρδιοπάθειας  τις  συγγενείς καρδιακές ανωμαλίες, ή τη συγκοπή. Άλλες παθήσεις που σχετίζονται με την καρδιά και έχουν κληρονομικό χαρακτήρα είναι το αορτικό ανεύρυσμα, το εγκεφαλικό και ο διαβήτης. Πολύ σημαντικό στο κληρονομικό ιστορικό είναι και το ιστορικό αιφνίδιου θανάτου στην οικογένεια ιδιαίτερα σε νέα άτομα χωρίς ιστορικό καρδιοπάθειας.

     Με βάση αυτές τις πληροφορίες, ο γιατρός σας μπορεί να προτείνει βήματα για την πρόληψη ή τη θεραπεία καρδιακών παθήσεων. Εάν έχετε διαγνωστεί με καρδιακή νόσο ή σχετικές παθήσεις, είναι σημαντικό να ενημερώσετε τα μέλη της οικογένειάς σας.

     Εάν ανησυχείτε για το προσωπικό ή οικογενειακό σας ιστορικό καρδιακής νόσου, μιλήστε με το γιατρό σας.

pexels-photo-208556

ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Τακτικός καρδιολογικός έλεγχος

Η υψηλή αρτηριακή πίεση και η υψηλή χοληστερόλη μπορούν να βλάψουν την καρδιά και τα αγγεία σας. Αλλά χωρίς να εξεταστείτε  πιθανότατα δεν θα ξέρετε αν έχετε αυτές τις παθήσεις.

Μέτρηση αρτηριακής πίεσης αίματος. Οι συστηματικές εξετάσεις της αρτηριακής πίεσης συνήθως αρχίζουν στην παιδική ηλικία. Θα πρέπει να κάνετε μια μέτρηση αρτηριακής πίεσης τουλάχιστον μία φορά κάθε δύο χρόνια  αρχίζοντας από την ηλικία των 18 ετών.

Αν είστε άνω των 40 ετών ή αν είστε μεταξύ 18 και 39 ετών με υψηλό κίνδυνο υπέρτασης, ρωτήστε το γιατρό σας ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Η βέλτιστη αρτηριακή πίεση είναι μικρότερη ή ίση με 120/80 χιλιοστόμετρα υδραργύρου (mm Hg)

Επίπεδα χοληστερόλης. Οι ενήλικες θα πρέπει γενικά να μετρούν τη χοληστερόλη τους τουλάχιστον μια φορά κάθε πέντε χρόνια, αρχίζοντας από την ηλικία των 18. Εξετάσεις συνιστώνται νωρίτερα συνιστώνται εάν έχετε άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως το οικογενειακό ιστορικό καρδιακής νόσου.

Έλεγχος του διαβήτη. Δεδομένου ότι ο διαβήτης είναι παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση καρδιακής νόσου είναι απαραίτητο να συμβουλευτείτε το γιατρό σας ια να  κάνετε μέτρηση ζαχάρου νηστείας στο αίμα ή και μέτρηση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης.

Ανάλογα με τους παράγοντες κινδύνου σας, όπως το υπερβολικό βάρος ή το οικογενειακό ιστορικό διαβήτη, ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει πρόωρο έλεγχο για τον διαβήτη. Εάν το βάρος σας είναι φυσιολογικό και δεν έχετε άλλους παράγοντες κινδύνου για διαβήτη τύπου 2, η Αμερικανική Ένωση Διαβήτη συνιστά να ξεκινήσει η εξέταση σε ηλικία 45 ετών και στη συνέχεια να επανεξετάζεται κάθε τρία χρόνια.

 Εάν έχετε υψηλή χοληστερόλη, υψηλή αρτηριακή πίεση ή διαβήτη, ο γιατρός σας μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα και να συστήσει αλλαγές στον τρόπο ζωής σας. Βεβαιωθείτε ότι παίρνετε τα φάρμακά σας όπως ο γιατρός σας συνταγογραφεί και ακολουθήστε ένα σχέδιο υγιεινού τρόπου ζωής.

pexels-photo-917732

Άσκηση και φυσική δραστηριότητα στην πρόληψη και τη θεραπεία της καρδιαγγειακής νόσου.

Η τακτική σωματική δραστηριότητα κατά την όποια  χρησιμοποιούνται μεγάλες μυϊκές ομάδες, όπως το περπάτημα, το τρέξιμο ή το κολύμπι οδηγεί σταδιακά σε αύξηση της ικανότητας για άσκηση, την αντοχή και τη δύναμη των σκελετικών μυών. Η συνήθης φυσική δραστηριότητα  εμποδίζει την ανάπτυξη της στεφανιαίας νόσου (CAD) και μειώνει τα συμπτώματα σε ασθενείς με εγκατεστημένη καρδιαγγειακή πάθηση. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η άσκηση μειώνει τον κίνδυνο από άλλες χρόνιες ασθένειες, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η οστεοπόρωση, η παχυσαρκία, η κατάθλιψη, και ο καρκίνος  του μαστού και του παχέος εντέρου.

Ορισμοί:

Η σωματική δραστηριότητα ορίζεται ως οποιαδήποτε σωματική κίνηση που παράγεται από τους σκελετικούς μυς και οδηγεί σε κατανάλωση ενέργειας πέραν της ενέργειας κατά την ηρεμία. Η άσκηση είναι ένα υποσύνολο της φυσικής δραστηριότητας, είναι προγραμματισμένη, δομημένη,  και επαναλαμβανόμενη , με σκοπό τη βελτίωση ή τη διατήρηση της φυσικής κατάστασης.

Καλή Φυσική κατάσταση περιλαμβάνει την καρδιοαναπνευστική αντοχή,

τη μυϊκή δύναμη, τη σύνθεση του σώματος  και την ευελιξία, ένα σύνολο χαρακτηριστικών που έχουν οι άνθρωποι ή το επιτυγχάνουν και σχετίζεται με την ικανότητά του ατόμου να εκτελεί φυσική δραστηριότητα. Για να καθορίσουμε την ποσότητα της σωματικής δραστηριότητας ή άσκησης κάτι που είναι ιδιαίτερα χρήσιμο κατά τη συνταγογράφηση της άσκησης, θα πρέπει να προσδιορίσουμε τη  δόση της δραστηριότητας και την ένταση με την οποία ασκείται η δραστηριότητα.

Δόση είναι η συνολική ποσότητα της ενέργειας που δαπανάται σε φυσική δραστηριότητα, ενώ η ένταση αντικατοπτρίζει το ποσοστό της ενέργειας που δαπανάται κατά τη διάρκεια τέτοιων δραστηριοτήτων. Η  ένταση μπορεί να οριστεί με απόλυτες ή σχετικές τιμές. Η απόλυτη ένταση αντανακλά το ρυθμό της δαπάνης ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης και εκφράζεται συνήθως σε μεταβολικά ισοδύναμα ή METs, όπου 1 MET ισούται με το μεταβολικό ρυθμό ηρεμίας  3,5 ml O2 / kg/min. Η σχετική ένταση αναφέρεται στο ποσοστό της αερόβιας ισχύος χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της άσκησης και εκφράζεται ως επί τοις εκατό της μέγιστης καρδιακής συχνότητας ή επί τοις εκατό της μέγιστης κατανάλωσης οξυγόνου (VO2max). Μέτριας έντασης δραστηριότητες είναι εκείνες που εκτελούνται σε μια σχετική ένταση του 40% έως το 60% του V O2max (ή η απόλυτη ένταση από 4 έως 6 METs). Οι δραστηριότητες έντονης έντασης είναι αυτές που εκτελούνται σε σχετική ένταση 60% της V O2max (ή απόλυτη ένταση 6 METs). Για παράδειγμα, το ζωηρό περπάτημα σε 4,8 χλμ/ ώρα έχει απόλυτη ένταση 4 METs. Αυτή η ένταση θεωρείται ελαφρά για ένα  υγιές άτομο ηλικίας 20 ετών , αλλά αντιπροσωπεύει μια έντονη ένταση για ένα άτομο ηλικίας 80 ετών.

 Πρόληψη της αθηρωμάτωσης

Κατά τον τελευταίο μισό αιώνα, οι επιδημιολογικές μελέτες έχουν τεκμηριώσει τα οφέλη της συστηματικής  σωματικής δραστηριότητας που οδηγούν σε  μειωμένη συχνότητα εμφάνισης της καρδιαγγειακής νόσου.

Τα οφέλη είναι περισσότερο εμφανή  στα άτομα με έντονη φυσική δραστηριότητα  στα όποια τα  ποσοστά εμφάνισης στεφανιαίας νόσου είναι τα μισά από εκείνα των ατόμων που κάνουν καθιστική ζωή. Τα δεδομένα καταδεικνύουν μια διαβαθμισμένη σχέση της μείωσης του επιπολασμού της στεφανιαίας νόσου με την αύξηση των επίπεδων δραστηριότητας.

Σε πολλές μελέτες, η χαμηλότερη συχνότητα της στεφανιαίας νόσου ήταν

ανεξάρτητη από τους άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου. Υπάρχουν επίσης πολλά ερευνητικά στοιχεία που να αποδεικνύουν τις ευεργετικές επιδράσεις της άσκησης στην μείωση των επιπέδων των παραγόντων κινδύνου για στεφανιαία νόσο, στη βελτίωση της μυοκαρδιακής λειτουργία, στις αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες στη στεφανιαία κυκλοφορία, τον αγγειακό τόνο και  στην εμφάνιση κοιλιακής μαρμαρυγής.

Επίδραση της άσκησης στους παράγοντες κινδύνου για αθηροσκλήρυνση

Η σωματική δραστηριότητα προλαμβάνει και βοηθά στη θεραπεία πολλών εγκατεστημένων παραγόντων κινδύνου όπως η αυξημένη αρτηριακή

πίεση, η αντίσταση στην ινσουλίνη και η δυσανεξία στη γλυκόζη, τα αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων, της χαμηλής υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης χοληστερόλης (HDL-C) και της παχυσαρκίας.  Η άσκηση σε

συνδυασμό με τη μείωση του βάρους μπορεί να μειώσει τη χαμηλής πυκνότητας χοληστερόλη (LDL-C) και να περιορίσει την μείωση της HDL-C που συμβαίνει συχνά με μείωση της διαιτητικής πρόσληψης λιπαρών. Το μέγεθος της επίδρασης της άσκησης επηρεάζεται από τα χαρακτηριστικά της άσκησης και από το κατά πόσον η άσκηση οδηγεί σε ταυτόχρονη μείωση στο σωματικό βάρος. Η επίδραση στους παράγοντες κινδύνου μπορεί να είναι μεγάλη και σε ορισμένα άτομα και να αποτρέψει την ανάγκη για άλλες παρεμβάσεις. Σε γενικές γραμμές, η επίδραση της άσκησης στους παράγοντες κινδύνου είναι μικρότερη από εκείνη που επιτυγχάνεται με φαρμακολογικές θεραπείες, αν και μπορεί να πολλαπλασιαστεί από άλλες αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως οι  στις διατροφικές αλλαγές και η  απώλεια βάρους.

Τουλάχιστον 44 τυχαιοποιημένες μελέτες, με  2674 συμμετέχοντες έχουν μελετήσει την επίδραση της άσκησης στην αρτηριακή πίεση ηρεμίας. Η μέση μείωση της συστολικής και διαστολική αρτηριακή πίεση ήταν 3,4 και 2,4 mm Hg  αντίστοιχα.

Η αρτηριακή πίεση ηρεμίας ήταν ένας σημαντικός καθοριστικός παράγοντας

του αποτελέσματος της  άσκησης. Μέση συστολική και διαστολική αρτηριακή

πιέση  μειώθηκαν 2,6 και 1,8 mm Hg σε νορμοτασικούς ασθενείς και 7,4 και 5,8 mm Hg σε υπερτασικούς ασθενείς αντίστοιχα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η άσκηση μπορεί να χρησιμεύσει ως θεραπεία απαιτείται σε ασθενείς με ήπια υπέρταση.

 Η σωματική δραστηριότητα μειώνει επίσης την αντίσταση στην ινσουλίνη και την μεταγευματική υπεργλυκαιμία. Σε ασθενείς με διαβήτη τύπου ΙΙ

που ασκούνται παρατηρείται  μια μέση μείωση της γλυκοζυλιομένης αιμοσφαιρίνης από 0,5% έως 1% . Η σωματική δραστηριότητα και η απώλεια βάρους μπορεί να βοηθήσει στη πρόληψη της εμφάνισης του διαβήτη τύπου II σε άτομα με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Λιποθυμία

Τι είναι η λιποθυμία;

Στη λιποθυμία ο ασθενής χάνει για ένα χρονικό διάστημα, συνήθως δευτερόλεπτα ή λεπτά, τις αισθήσεις του και την επικοινωνία με το περιβάλλον, αδυνατώντας να σταθεί όρθιος ή να διατηρήσει τη θέση του ενώ κάθεται. Ο ασθενής δεν αντιδρά στις φωνητικές εντολές και τα μάτια του είναι συνήθως κλειστά, αλλά μπορεί και να είναι ανοικτά ή προσηλωμένα σε μια θέση. Ο ασθενής αναπνέει και έχει σφυγμό. Μοιάζει ουσιαστικά με μια κατάσταση πολύ βαθέος ύπνου. Στη λιποθυμία ο ασθενής εξ’ ορισμού ανακτά τις αισθήσεις του χωρίς κάποια ιατρική παρέμβαση εντός ολίγων δευτερολέπτων ή λεπτών. Αντιθέτως στην ανακοπή της καρδιάς ο ασθενής δεν αναπνέει, δεν έχει σφυγμό και χωρίς ιατρική παρέμβαση δεν επανέρχεται και πεθαίνει σε λίγα λεπτά. Επιστημονικά η λιποθυμία λέγεται συγκοπή και ο μηχανισμός της απώλειας της συνείδησης είναι η μειωμένη αιμάτωση του εγκεφάλου.

Λιποθυμία : Τι πρέπει να κάνουμε όταν λιποθυμήσει κάποιος συνανθρωπός μας;

Βλέπουμε αν ανασαίνει φυσιολογικά, αν αιμορραγεί από κάπου ή εάν έχει κάνει εμετό. Αν λοιπόν παίρνει κανονικές ανάσες πρόκειται για λιποθυμία. Αν δεν ανασαίνει καθόλου ή ανασαίνει πολύ αργά, δύσκολα και με έντονο θόρυβο (ρόγχος), τότε πρόκειται για ανακοπή, οπότε καλούμε το 166, φωνάζουμε να μας βοηθήσουν και αν γνωρίζουμε κάνουμε συμπιέσεις στο στήθος.

Σε περίπτωση που ανασαίνει και είναι λιποθυμία τοποθετούμε τον ασθενή οριζόντιο και σηκώνουμε ελαφρώς τα πόδια του ώστε να βοηθήσουμε την αιμάτωση του εγκεφάλου. Εάν ο χώρος είναι ζεστός πρέπει να τον δροσίσουμε και να τον φρεσκάρουμε π.χ. ανοίγοντας τα παράθυρα ή βάζοντας σε λειτουργία έναν ανεμιστήρα. Μπορούμε επίσης να δροσίσουμε με κρύο νερό το μέτωπο του ασθενούς. Όταν με το καλό συνέλθει τον ρωτάμε τι νιώθει και του δίνουμε λίγο νερό και εάν το επιθυμεί και λίγο φαγητό (ή λίγη ζάχαρη αν είναι διαβητικός). Επειδή η λιποθυμία μπορεί να οφείλεται σε κάποια σοβαρή κατάσταση μέχρι αποδείξεως του εναντίου καλούμε οπωσδήποτε γιατρό, συνήθως παθολόγο ή καρδιολόγο. Εάν ο ασθενής έχει ιστορικό με καρδιολογικά προβλήματα ή αναφέρει ότι πονάει στο στήθος καλούμε πάντα καρδιολόγο ή καλούμε απευθείας ασθενοφόρο για εκτίμηση σε εφημερεύουσα καρδιολογική κλινική. Εάν ο ασθενής έχει γνωστό ιστορικό επιληψίας ή άλλων νευρολογικών προβλημάτων ή όταν συνέλθει αναφέρει έντονο πονοκέφαλο μπορούμε να καλέσουμε νευρολόγο. Εάν υπάρχει διαθέσιμο πιεσόμετρο, μετράμε την πίεση. Εάν τη βρούμε χαμηλή του δίνουμε λίγο αλατόνερο ή να φάει κάτι αλμυρό, π.χ. φέτα. Εάν το πιεσόμετρο μετρήσει πολύ χαμηλούς παλμούς, π.χ. κάτω από 45 το λεπτό, πρέπει να γίνει καρδιολογική εκτίμηση.

Σε περίπτωση που ο ασθενής έχει κτυπήσει, π.χ. στο κεφάλι, περιποιούμαστε, όσο μπορούμε και ξέρουμε, το τραύμα του. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι δεν πρέπει ο ασθενής να σηκωθεί γρήγορα, γιατί κινδυνεύει να λιποθυμήσει ξανά. Εάν ο ασθενής είναι μόνος του, καλό είναι όταν συνέλθει να σηκωθεί σιγά και προσεκτικά μετά από πέντε με δέκα λεπτά, αφού νιώσει ότι είναι τελείως καλά και να καθίσει σε μια καρέκλα ή έναν καναπέ βάζοντας για λίγο το κεφάλι χαμηλά προς τα γόνατα.

Σε τι μπορεί να οφείλεται η λιποθυμία;

Το συνηθέστερο αίτιο ειδικά στις νεότερες ηλικίες είναι η απότομη πτώση της πίεσης κατά την ορθοστασία συνήθως σε έντονα ζεστό και υγρό περιβάλλον λόγω κάποιας διαταραχής στα αντανακλαστικά της καρδιάς και των αγγείων μας. Τα επεισόδια αυτά είναι γενικά αθώα και δεν σχετίζονται με άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας. Δεν προκαλούν κάποιο χτύπημα στο σώμα ή στο κεφάλι καθώς ο ασθενής αισθάνεται ότι θα λιποθυμήσει και προλαβαίνει να στηριχθεί στα χέρια του πέφτοντας ή να καθίσει. Κλασικό παράδειγμα είναι η λιποθυμία στην εκκλησία όταν κάποιος είναι όρθιος για πολλή ώρα ανάμεσα σε πολλή κόσμο με ζεστή ατμόσφαιρα. Παρόμοιου μηχανισμού είναι και λιποθυμία σε συγκεκριμένες καταστάσεις, όπως στη θέα του αίματος, στην αναγγελία μια πολύ δυσάρεστης είδησης.

Άλλος συνήθης μηχανισμός λιποθυμίας είναι η ορθοστατική υπόταση εξαιτίας μείωσης του όγκου αίματος που κυκλοφορεί στα αγγεία μας. Στην περίπτωση αυτή πιθανά αίτια είναι η αφυδάτωση, π.χ. από εμέτους ή διάρροιες και η αιμορραγία από κάποιο όργανο π.χ. η γαστρορραγία. Οι καταστάσεις αυτές προκαλούν πτώση της πίεσης στην όρθια θέση που έχει ως συνέπεια τη λιποθυμία. Εάν κάποιος λιποθυμήσει και λαμβάνει φάρμακα που εμποδίζουν την πήξη του αίματος, όπως το σαλοσπίρ και το σιντρόμ, καλό είναι να παρακολουθήσει τα κακά του το επόμενο 24ωρο εάν έχουν αίμα ή είναι μαύρα, γιατί τότε θα πρόκειται για γαστρορραγία ή εντερορραγία. Επιπλέον σημαντικό αίτιο ορθοστατικής υπότασης είναι πολλά φάρμακα, όπως σχεδόν όλα τα αντιυπερτασικά, τα φάρμακα για την υπερτροφία του προστάτη και τα φάρμακα για το πάρκινσον.  Είναι βασικό σε κάθε περίπτωση λιποθυμίας να γίνεται μέτρηση της πίεσης τόσο σε καθιστή, όσο και σε όρθια θέση για να διευκρινιστεί εάν υπάρχει ορθοστατική υπόταση.

Σημαντικό καρδιακό αίτιο λιποθυμίας είναι η σοβαρή βραδυκαρδία (κάτω από 40 παλμούς το λεπτό) ή η διακοπή της λειτουργίας της καρδιάς για περισσότερα από τρία δευτερόλεπτα. Στην περίπτωση αυτή, εάν δεν οφείλεται σε φάρμακα, απαιτείται η τοποθέτηση μόνιμου τεχνητού βηματοδότη. Η διάγνωση γίνεται με το καρδιογράφημα ή το χόλτερ ρυθμού. Σε όλους όσους έχουν λιποθυμήσει και είναι άνω των σαράντα ετών ο καρδιολόγος κάνει μάλαξη της καρωτίδας ενώ έχει συνδεδεμένο καρδιογράφο. Εάν η καρδιά του ασθενούς σταματήσει την ώρα της μάλαξης της καρωτίδας πάνω από τρία (κατά άλλους έξι) δευτερόλεπτα και οι λιποθυμία έχει συμβεί πάνω από μία φορά και ειδικά αν έχει προκαλέσει χτύπημα στον ασθενή, πρέπει να τοποθετείται μόνιμος βηματοδότης. Η κατάσταση αυτή λέγεται σύνδρομο ευαίσθητου καρωτιδικού κόλπου.

Άλλο σημαντικό αίτιο λιποθυμίας λόγω καρδιοπάθειας, είναι η σοβαρή στένωση της αορτικής βαλβίδας. Η υποψία για την πάθηση τίθεται με την ακρόαση του χαρακτηριστικού και έντονου φυσήματος και η ακριβής διάγνωση γίνεται με τον υπέρηχο.

Πολύ σημαντικό μη καρδιολογικό αίτιο λιποθυμίας είναι η επιληψία. Ενδείξεις επιληψίας είναι οι σπασμοί κατά τη λιποθυμία, η απώλεια κοπράνων και η εμφάνιση επίμονης σύγχυσης για περισσότερο από μισή ώρα μετά τη λιποθυμία. Η διάγνωση γίνεται από τους νευρολόγους και είναι σημαντικό το εγκεφαλογράφημα και η αξονική εγκεφάλου.

Λιποθυμία : Συμπερασματικά

  • Η λιποθυμία είναι η παροδική απώλεια συνείδησης από την οποία ο ασθενής επανέρχεται χωρίς ιατρική παρέμβαση
  • Η λιποθυμία είναι συχνή και γενικά αποτελεί αθώο σύμπτωμα ειδικά στους νέους. Η μεγάλη ηλικία, ο τραυματισμός, εάν έγινε σε καθιστή θέση, εάν συμβαίνει συχνά, αποτελούν ενδείξεις περαιτέρω καρδιολογικής διερεύνησης.
  • Το ιστορικό, το καρδιογράφημα και η κλινική εξέταση με μέτρηση της πίεσης σε όρθια θέση, προσεχτική ακρόαση της καρδιάς και μάλαξη καρωτίδας στους άνω των σαράντα, ξεκαθαρίζουν τη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων λιποθυμίας.
  • Το χόλτερ ρυθμού και το τρίπλεξ καρδιάς είναι χρήσιμα σε επιλεγμένες περιπτώσεις λιποθυμίας

Υπερηχογράφημα Καρδιάς (Triplex Καρδιάς)

[vc_row][vc_column width=”2/3″][vc_column_text]Το υπερηχογράφημα καρδιάς, γνωστό στο ευρύ κοινό και ως triplex καρδιάς (ή εναλλακτικά ως τρίπλεξ καρδιάς ή υπέρηχος καρδιάς), είναι μία απεικονιστική εξέταση της καρδιάς. Συνοπτικά, με την χρήση υπερηχητικών μηχανικών κυμάτων μπορούμε να βλέπουμε σε πραγματικό χρόνο την καρδιά και τα μακροσκοπικά χαρακτηριστικά αυτής όπως τις διαστάσεις των δομών της (ανατομία) και την λειτουργική απόδοση αυτών (φυσιολογία). Οι εικόνες αυτές μπορούν να μας βοηθήσουν στην διερεύνηση των συμπτωμάτων ενός ασθενούς, στην παρακολούθηση της ανταπόκρισης στην θεραπεία ή ακόμη και στον καταλληλότερο καθορισμό αυτής.[/vc_column_text][/vc_column][vc_column width=”1/3″][vc_single_image image=”3422″][/vc_column][/vc_row]